Choroba afektywna dwubiegunowa (CHAD)

w Blog

Choroba afektywna dwubiegunowa (zaburzenie afektywne dwubiegunowe) to jednostka chorobowa charakteryzująca się występowaniem epizodów depresji albo manii, niekiedy też ich wymieszaniem. Pomiędzy nimi następują okresy reemisji polegające na uciszeniu się objawów. ChAD najczęściej dotyka osoby w przedziale wiekowym od 35 do 40 roku życia. Kluczowe jest szybkie rozpoznanie i wdrożenie odpowiedniego leczenia. Trzeba pamiętać, że zachowanie chorej osoby nie wynika z jej złośliwości, a jest wynikiem choroby.  Szybkie zdiagnozowanie i podjęcie leczenia jest niezwykle istotne z punktu widzenia dalszego życia chorego, ponieważ przebieg oraz emocje jej towarzyszące sprawiają, że nieleczona ChAD w wielu przypadkach zostaje zakończona samobójstwem. 

 

 

Czym jest Choroba Afektywna Dwubiegunowa?

Dobrym określeniem opisującym czym jest Choroba Afektywna Dwubiegunowa jest porównanie jej do huśtawki, która rozpędzona sięga ekstremów i przez jakiś czas pozostaje pomiędzy nimi. To nawracające zaburzenie nastroju polegające na przeplataniu się epizodów depresyjnych i maniakalnych o zróżnicowanym nasileniu. Pomiędzy nimi występują okresy remisji choroby, które w niektórych przypadkach sięgają nawet do kilku lat.

Ciekawostkę stanowi fakt, że Choroba Afektywna Dwubiegunowa uznawana jest przez wielu za jednoczesne błogosławieństwo i przekleństwo. Cierpiały na nią wybitne umysły naszych czasów, pisarze, malarze i inni twórcy. Uznaje się, że wahaniom nastroju i niewyobrażalnej gonitwie myśli zawdzięczamy znaczną część dzieł Van Gogha, Beethovena, Hemingwaya i wielu innych artystów.

Wyróżniamy ChAD typu I i typu II. Klasyfikacja zaburzenia odbywa się na podstawie intensywności występujących objawów. Ocenie podlega przebieg oraz nasilenie epizodu maniakalnego i depresyjnego. Co więcej, możemy też mówić o Chorobie Afektywnej Dwubiegunowej z szybką fazą zmian, gdzie okres remisji choroby jest krótki, a graniczne epizody pojawiają się niemalże jedne po drugich.

Na pograniczu manii i depresji – objawy ChAD

Pierwsze objawy ChAD pojawiają się zarówno u kobiet i mężczyzn w okolicy 20 roku życia. W zdecydowanej większości przypadków mania występuje tuż przed depresją lub tuż po niej, z czego epizod depresyjny trwa dłużej. U chorych na Chorobę Afektywną Dwubiegunową występują:

• Epizody hipomaniakalne – można spotkać się z określeniem, że jest to mniej nasilona mania. Jest w tym dużo prawdy, bowiem cechą charakterystyczną epizodu hipomaniakalnego jest możliwość (choćby częściowego) panowania nad podejmowanymi działaniami, odraczania ich i krytycznego myślenia. Okres hipomanii niejednokrotnie określany jest jako twórczy szał, w którym kolejne genialne pomysły pojawiają się jeden po drugim. Chorzy czują ogromne sprawstwo i moc. Błyskotliwość, szybkie kojarzenie i wiązanie faktów, zdolność do snucia zaawansowanych wizji, idą w parze z ogromną ilością energii do działania. 

• Epizody maniakalne – w niektórych przypadkach epizod hipomaniakalny może przechodzić w bardzo intensywną manię, podczas której chory nie jest w stanie panować nad swoimi wizjami. Nasilenie objawów prowadzi do całkowitej dezorganizacji działania. Zanika krytyczne myślenie, które ustępuje szybkim zmianom tematu. Pobudzenie, brak kontroli i poczucie nadludzkich sił niejednokrotnie prowadzi do niekontrolowanych wybuchów agresji. Co więcej, osoby w tym stanie podejmują szereg niebezpiecznych działań.

• Epizody depresyjne – te stanowią zdecydowaną większość okresów nasilenia choroby zarówno w typie I, jak i II ChAD. Z uwagi na ich duży udział w całościowym postrzeganiu zaburzenia, Choroba Afektywna Dwubiegunowa może być mylona z nawracającą depresją (zwłaszcza jeśli okresy hipomanii przebiegają w sposób łagodny i pojawiają się bardzo rzadkie). W trakcie trwania epizodu depresyjnego chory boryka się z całkowitym brakiem sił (nawet na podstawowe czynności higieniczne), poczuciem bezsensu, otępieniem. Tkwiący w cierpieniu nie widzi szans na jakąkolwiek poprawę, nie potrafi odczuwać szczęścia, skupia się na negatywnych aspektach otaczającej go rzeczywistości, pomijając pozytywy.

Leczenie Choroby Afektywnej Dwubiegunowej

Leczenie dobierane jest w sposób indywidualny i łączy ze sobą opiekę terapeutyczną oraz farmakoterapię. Podejmowane działania mają na celu przede wszystkim ustabilizowanie nastroju i wyciszenie uciążliwych objawów. Odpowiednio prowadzone pozwala na uzyskanie remisji choroby nawet na wiele lat.