Depresja

w Blog

Depresja została zaliczona w ICD-10 do grupy zaburzeń nastroju (afektywnych) i rozróżnia się ją pod względem częstotliwości występowania tj. jednorazowego epizodu lub zaburzeń nawracających. Depresja jednorazowa określona jako Epizod depresyjny jest oznaczona kodem F32 i zalicza się do niej reakcja depresyjna, depresja psychogenna lub depresja reaktywna. Depresja chroniczna występuje w formie Zaburzeń depresyjnych nawracających F33 tak samo jak powyższa tj. pod postacią nawracających epizodów reakcji depresyjnej, depresji psychogennej lub reaktywnej. Innymi odmianami depresji w lżejszych formach jest Cyklotymia F34.0 w postaci wahań nastroju lub Dystymia F34.1 zwana też Nerwicą depresyjną lub odwrotnie - Depresją nerwicową albo Depresją lękową. 

Depresja co to jest?

Według Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) w 2015 r. depresja dotknęła 322 miliony osób na całym świecie tj. 4,4 procent światowej populacji. Statystyka występowania depresji wzrasta z każdym rokiem o 20 %, z tego powodu jest ona obecnie najczęstszą przyczyną niepełnosprawności na świecie. Epizod depresji dotyka średnio co dziesiąta osobę przynajmniej raz w ciągu jej życia. Temat depresji jest również aktualnie coraz częściej poruszany w mediach, w głównej mierze za sprawą znanych ludzi umiejących przyznać się do tej choroby. Niestety jednak w głowach wielu osób depresja funkcjonuje jako przewlekły smutek, a na stwierdzenie "chyba mam depresję" słyszymy "głowa do góry, będzie dobrze" lub "weź się w garść". Mówiąc tak wiele osób wierzy, że uczucie przygnębienia czy apatii przejdzie samoistnie lub jest uczuciem "wymyślonym". Trzeba podkreślić, że samoistna poprawa jest możliwa tylko w sytuacji chwilowego pogorszenia nastroju. Pierwsze sygnały depresji są podobne do smutku czy gorszego samopoczucia zdarzającego się od czasu do czasu każdemu człowiekowi. Jeżeli jednak są to pierwsze objawy depresji to powinniśmy zwrócić się po specjalistyczną pomoc. Niestety wiele osób ma problemy z rozpoznaniem objawów depresji u siebie lub u innych, nie umie o niej rozmawiać, a wizytę u psychiatry traktuje, jako klęskę i największy powód do wstydu. Jednak ta choroba statystycznie może przydarzyć się każdemu z nas lub komuś z naszej rodziny, dlatego należy stanowczo podkreślić, że stanowi ona poważną jednostkę chorobową, a jej pierwszych objawów nie można bagatelizować, ponieważ może prowadzić do samobójstwa.    

Depresja objawy

Nic Cię nie cieszy? praca nie sprawia dawnej satysfakcji? nie masz ochoty i energii na życie? Czujesz się zmęczony? a wyjście na spacer czy ugotowanie obiadu to czynności ponad Twoje siły? Nie widzisz sensu życia, nie masz ochoty wstawać z łóżka, czujesz bezsens i pustkę? To mogą być pierwsze objawy depresji, Jeżeli poniższe objawy utrzymują się co najmniej 2 tygodnie, nie bagatelizuj ich tylko szybko zwróć się po pomoc.

Objawy depresji mogą być następujące:

  • obniżenie nastroju
  • spadek energii i aktywności
  • brak odczuwania przyjemności
  • obniżenie zainteresowań i koncentracji
  • zmęczenie
  • zaburzenia snu
  • brak apetytu
  • obniżenie poczucia własnej wartości i samooceny
  • poczucie winy
  • spadek masy ciała
  • spadek libido
  • myśli samobójcze   

Warto wspomnieć, że chory na depresję gorzej czuje się rano, a zazwyczaj jego samopoczucie ulega polepszeniu wieczorem.  

Rodzaje depresji

  • Pojedynczy epizod depresji łagodny, umiarkowany, ciężki z objawami psychotycznymi lub bez nich, inne atypowe, bliżej nieokreślone.
  • Zaburzenia depresyjne nawracające łagodne, umiarkowane, ciężkie z objawami psychotycznymi lub bez nich, Depresja endogenna, w remisji, inne bliżej nieokreślone.
  • Cyklotymia w postaci stałych wahań nastroju pomiędzy łagodną depresją, a wzmożonym samopoczuciem (nie mylić z zaburzeniem afektywnym dwubiegunowym).
  • Dystymia jako długotrwałe obniżenie nastroju trwające nawet kilka lat (dawniej zwana melancholią).    

Przyczyny depresji

Większość osób nadal bardziej skupia się na leczeniu depresji niż na poszukiwaniu jej przyczyn. Jednak w miarę rozwoju nauki, poznajemy co raz więcej możliwych przyczyn depresji. Chociaż depresja w dalszym ciągu jest jednym z wiodących zaburzeń psychicznych na świecie, jej przyczyny wciąż pozostają niejasne. Najczęściej mówi się jednak o genezie polietiologicznej depresji na którą mogą składać się czynniki: genetyczne, biochemiczne, hormonalne, sezonowe, sytuacyjne. Aby poznać najnowsze odkrycia w temacie depresji, dokonaliśmy przeglądu badań naukowych z całego świata. Poniżej przedstawiamy najważniejsze z nich.  

Budowa mózgu i stres a występowanie depresji.

Niedawne badania wykazały, że osoby dotknięte zaburzeniami depresyjnymi mają większy obszar podwzgórza w mózgu w porównaniu z osobami zdrowymi. To może wyjaśnić, dlaczego wielu cierpiących na depresję wykazuje zwiększony poziom hormonu stresu - kortyzolu i bardzo często cierpią z powodu okresów wzmożonego napięcia. W poszukiwaniu przyczyn leżących u podstaw tego rozległego zaburzenia, naukowcy doszli do wniosku, że może to wynikać z predyspozycji połączonej z indywidualnymi czynnikami stresu środowiskowego. Jak wiadomo, osoby bardziej predysponowane do depresji wykazują rozregulowanie systemu odpowiedzi na stres endogenny, znanego również jako oś podwzgórze – przysadka - nadnercza (oś HPA), która jest zwykle aktywowana, gdy mamy do czynienia ze stresem. Ta odpowiedź zwiększa ilość kortyzolu, dostarczając organizmowi więcej energii w obliczu potencjalnego zagrożenia lub wyzwania. Po zakończeniu trudnej sytuacji kilka mechanizmów kontrolnych w osi HPA zwykle zapewnia przywrócenie systemu do stanu równowagi. U osób cierpiących na zaburzenia depresyjne lub u których występują większe predyspozycje, nie ma to miejsca. Zamiast tego, nieprawidłowe działanie mechanizmu sprzężenia zwrotnego powoduje reakcję na stres, nawet gdy nie ma widocznej sytuacji stresowej. Do tej pory podstawowa przyczyna aktywowania tego systemu nadpobudliwości hiperaktywnej i rola podwzgórza jako jego ogólnej jednostki kontrolnej pozostawała niejasna. Te zależności zostały odkryte przy użyciu skanera MES o wysokiej rozdzielczości 7-Tesla. Nasilenie zaburzeń mierzono za pomocą wystandaryzowanych kwestionariuszy i wywiadów. Źródło: Max Planck Institute for Human Cognitive and Brain Sciences.

Przyczyna depresji - przewlekły stres. 

Zespół badawczy z Uniwersytetu Hebrajskiego w Jerozolimie stwierdził, że zmiany w jednym typie komórki mózgowej zwane mikroglejem, wskazują na objawy depresyjne wywołane przez ekspozycję na chroniczny stres. Mikroglej stanowi około 10 procent komórek mózgowych i reprezentuje układ odpornościowy w mózgu. Jest on również zaangażowany w procesy fizjologiczne, które nie mają nic wspólnego z infekcją lub urazem - na przykład reakcja organizmu na stres. Izraelscy naukowcy byli w stanie wykazać w badaniach na zwierzętach, że zaburzenia komórek mikrogleju odgrywają ważną rolę w powodowaniu psychopatologii w ogóle, a depresji w szczególności.

Wstrząs mózgu może być przyczyną depresji.

Według Centrum Kontroli i Zapobiegania Chorób w USA, każdego roku dochodzi od 1,6 do 3,8 miliona wstrząsów mózgu wynikających z uprawiania sportu, czyli średnio co 21 sekund występuje u kogoś łagodne uszkodzenie mózgu. W wyniku tej wiedzy w Journal of Adolescent Health przeprowadzono badania, po których wykazano, że nastolatki z historią wstrząsu mózgu są trzy razy bardziej narażone na depresję. Badacze ocenili dane 36 tys. nastolatków, z których 2,7% miało wstrząs mózgu, a 3,4% - depresję.

Trudne dzieciństwo, a depresja.

Czy istnieje związek między trudnym dzieciństwem, a depresją? Nowe badanie dotyczące przeciwności losu dzieci przeprowadzone w University of Texas w El Paso School of Nursing wykazało, że studenci szkół pielęgniarskich, którzy byli narażeni na większą liczbę niekorzystnych doświadczeń z dzieciństwa takich jak maltretowanie, zaniedbanie lub dysfunkcja rodziny, napotykali wyższe poziomy wypalenia i depresji. W badaniu przeprowadzonym jesienią 2016 roku oraz wiosną i latem 2017 roku, wzięło udział ponad 200 studentów, którzy zapisali się na pierwszy semestr studiów wyższych w programie Bachelor of Science in Nursing. Udowodniono związek między trudnym dzieciństwem, a negatywnym i trwałym wpływem na zdrowie fizyczne i psychiczne u dorosłych w postaci większej podatności na depresję. Źródło: University of Texas w El Paso.

Kolejna możliwa przyczyna depresji - brak aktywności

Canadian Journal of Cardiology opublikował raport pokazujący, że osoby nieaktywne po przeprowadzonej operacji kardiochirurgicznej miały nawet o 40 procent większe ryzyko depresji. Naukowcy zalecają, aby lekarze badali pacjentów z depresją również pod kątem poziomu aktywności fizycznej, czyli pacjenci depresyjni powinni pozostać aktywni fizycznie jak najdłużej.

Wirusy mogą wywoływać zaburzenia psychiczne.

Czy wirusy mogą wywoływać zaburzenia psychiczne? Nowe badanie sugeruje, że tak. Wykazano, że niektóre zaburzenia współwystępują z wysokim wskaźnikiem zakażenia określonego wirusa opryszczki. Komórki Purkinjego (Purkinje neurons) są centralną częścią ludzkiego móżdżku, części mózgu, która odgrywa ważną rolę w precyzyjnej kontroli motorycznej mięśni, utrzymywania równowagi i postawy, ale także mającej wpływ na emocje, percepcję, pamięć i język. Naukowcy z Instytutu Wirusologii i Immunobiologii Uniwersytetu w Würzburgu i ich amerykańscy koledzy dokonali zaskakującego odkrycia w tych komórkach nerwowych. Po raz pierwszy odkryto wysoką częstość infekcji neuronów Purkinjego ludzkim wirusem herpeswirusa HHV-6 u pacjentów z zaburzeniem dwubiegunowym i ciężką depresją. Naukowcy opublikowali wyniki swoich badań w czasopiśmie Frontiers in Microbiology.

Stan zapalny związany w mózgu ma związek z zaburzeniami psychicznymi.

Od dawna wiadomo, że czynniki dziedziczne zwiększają ryzyko wystąpienia kilku rodzajów zaburzeń psychicznych, w tym choroby afektywnej dwubiegunowej, ciężkiej depresji i schizofrenii. Jednak badacze z Stanley Medical Research Institute w USA, mają silne dowody na to, że wirusy typu HHV-6 są zdolne do infekowania neuronów i prawdopodobnie powodują zaburzenia poznawcze prowadzące do zaburzeń nastroju. Wg nich patogeny mogą zakłócać neurorozwój i wpłwać na układ odpornościowy już w kluczowych etapach jego rozwoju. Dzieci zarażone w młodym wieku zazwyczaj odzyskują zdrowie bez późniejszych powikłań, jednak wirusy pozostają uśpione (utajone) w różnych narządach i tkankach, głównie w ośrodkowym układzie nerwowym i gruczołach ślinowych, w wyniku tego mogą być reaktywowane w pewnych okolicznościach, nawet po latach. Badacze przypuszczają, że choroba Alzheimera może być również spowodowana przez ludzki Herpeswirus 6A. 

Wnioski z badań potwierdzają wieloczynnikowość występowania depresji. Musimy jednak uważać, aby nie zredukować wszystkich rodzajów depresji do czysto biologicznych powodów. Ludzie mogą mieć zdrowy organizm, ale nadal muszą pracować nad lepszą komunikacją ze współmałżonkiem, współpracownikami czy dziećmi. Powinni umieć zachować równowagę pomiędzy obowiązkami zawodowymi, napadami złości czy stresu, a znajdowaniem czasu dla siebie i przyjaciół. Jeżeli równowaga nie zostanie zachowana – czynniki psychosomatyczne będą zwiększać ryzyko wystąpienia depresji.

Depresja leczenie 

Skuteczne leczenie depresji powinno opierać się na połączeniu kilku metod celem zwiększenia efektywności, tj. diagnostyce, farmakoterapii i psychoterapii. Niestety obecnie tradycyjne leczenie depresji opiera się wyłącznie na wizycie u psychiatry i przyjmowaniu antydepresantów, dlatego często okazuje się to niewystarczające, co nazywane jest depresją lekooporną. Dodatkowo czekanie od czterech do sześciu tygodni, aby sprawdzić czy antydepresant działa, może być śmiertelne dla osób, które w wyniku depresji mają myśli samobójcze.

Skuteczne leczenie depresji przy pomocy farmakogenomiki.

​​Nowe badania nad genetyką i psychofarmakologią prowadzone na DePaul University, zwane farmakogenomiką mogą pomóc lekarzom w określeniu, który lek zadziała najlepiej w leczeniu depresji pacjenta. Wyeliminowałoby to obecnie stosowaną przez lekarzy psychiatrów metodę "prób i błędów", która polega na testowaniu działania różnych leków, trwającą tygodnie. Trafienie w odpowiedni lek za pierwszym razem poprawia jakość życia osób doświadczających wyniszczającej depresji oraz może mieć kluczowe znaczenie dla tych, którzy doświadczają rozpaczy i myśli samobójczych.

W tym celu leczenie powinno być poprzedzone dokładną diagnostyką poziomu neuroprzekaźników: serotoniny, dopaminy i adrenaliny oraz hormonów: witaminy D, testosteronu, prolaktyny czy wreszcie głównego podejrzanego, czyli hormonu stresu - kortyzolu. Badanie to zwane  Biobalance jest już dostępne w Polsce.

Leczenie depresji Psychobiotykami.

T. Dinan z University College Cork w Irlandii w artykule z Psychiatrii Biologicznej, opisuje koncepcję psychobiotyków. Psychobiotyki to organizmy żywe przyjmowane jak probiotyki, które pomagają w leczeniu chorób psychicznych. Badacz opisał korzyści z przyjmowania Bifidobacterium Infantis, specyficznego probiotyku, który jest w stanie zmienić poziom serotoniny w organizmie. Niektóre psychobiotyki mają także działanie przeciwzapalne, co jest korzystne, ponieważ depresja i stres są pogarszane przez stan zapalny w organizmie (Patrz wyżej - Przyczyny depresji - Teoria stanów zapalnych w mózgu). 

W naszym ośrodku skupiamy się na leczeniu depresji w ujęciu holistycznym. Biorąc pod uwagę powyższe doniesienia naukowe, korzystamy z diagnostyki endokrynologicznej organizmu, konsultacji psychiatrycznych i wsparcia farmakologicznego oraz psychoterapii (zaburzeń depresyjnych, zespołu stresu pourazowego, czy nerwicy lękowej), celem osiągnięcia maksymalnej skuteczności leczenia. Zapraszamy osoby z Krakowa, Rzeszowa, Kielc, Tarnowa.

Depresja jest uleczalna! Jednak to od Ciebie zależy, czy dasz sobie szansę i odwiedzisz specjalistów, którzy wdrożą odpowiednie dla Ciebie leczenie.