Alkoholizm

w Blog

Alkoholizm to zaburzenia psychiczne lub zaburzenia zachowania (dawniej zwane chorobą), spowodowane używaniem substancji psychoaktywnej, czyli w tym przypadku alkoholu. W klasyfikacji ICD-10 zaliczono je do kategorii F10 i różnicuje się na: ostre zatrucie, picie szkodliwe, zespół uzależnienia lub zespół abstynencyjny. Stan po spożyciu charakteryzuje się zaburzeniami zachowania, świadomości, myślenia, spostrzegania, afektu czyli ogólnie funkcjonowania psychofizjologicznego. Nadużycie może powodować: urazy, śpiączkę, zadławienia wymiotami, majaczenie z drgawkami lub bez oraz inne powikłania medyczne. Szacuje się, że w Polsce problem nadużywania alkoholu może dotyczyć nawet 3 milionów osób, a uzależnienia od alkoholu około 600 tys. 

Alkoholizm objawy

Objawy alkoholizmu mogą być długo maskowane przez tzw. picie towarzyskie. Jednak problem z alkoholizmem zaczyna się z chwilą, gdy człowiek dostrzega, że działanie wysoko procentowych napojów przynosi ulgę, odpręża, obniża niepokój, poskramia poczucie winy, złość (Mechanizm Nałogowej Regulacji Uczuć), służy zaśnięciu lub daje motywacje do działania. Po spożyciu zbyt dużej ilości alkoholu w zbyt krótkim czasie, pojawiają się negatywne skutki, które dotyczą w głównej mierze ośrodkowego układu nerwowego (mózgu oraz rdzenia kręgowego). Alkohol, powoduje upośledzenie kontroli (poprzez osłabienie działania komórek nerwowych) nad funkcjami umysłowymi i fizycznymi. Towarzyszą temu symptomy ostrego zatrucia (upojenia alkoholowego), które w niektórych wypadkach wiążą się z utratą świadomości, śpiączką lub nawet ze śmiercią. Dodatkowo przy uzależnieniu od alkoholu występują takie objawy jak: kłamstwa i manipulacje związane z piciem alkoholu (Mechanizm Iluzji i Zaprzeczeń), utrata kontroli nad piciem, picie alkoholu w odosobnieniu, ukrywanie alkoholu, unikanie rozmów na temat swojego picia. Kolejnymi cechami alkoholizmu jest wzrastająca tolerancja (tzw. mocna głowa) na co raz większe ilości wypijanego alkoholu oraz pojawianie się zjawiska głodu alkoholowego (silnej potrzeby spożycia alkoholu). Charakterystycznym dla alkoholizmu jest również występowanie objawów abstynencyjnych (tzw. kaca) w wypadku gwałtownego obniżenia ilości spożywanego alkoholu lub jego całkowitego odstawienia. Alkoholizm rozpoczyna się w fazie ostrzegawczej, gdy pojawia się tzw. „klinowanie” czyli picie alkoholu lub zażywanie innych substancji celem złagodzenia nieprzyjemnego stanu, co rozpoczyna ciągi alkoholowe (picie przynajmniej dwa dni z rzędu).

Alkoholizm przyczyny

Przyczyny alkoholizmu dzieli się na: psychiczne, fizyczne oraz społeczne. Czynniki fizyczne to inaczej predyspozycje fizjologiczno-genetyczne przejawiające się już w młodym wieku wysoką tolerancją na alkohol. Słabe negatywne skutki nadużycia alkoholu lub ich całkowity brak będą predysponować osobę do regularnego picia, co z czasem może spowodować uzależnienie od alkoholu. Czynnikami ryzyka alkoholizmu pod względem psychicznym jest picie alkoholu nie dla np. rytuałów towarzyskich (np. toastów), uczczenia czegoś, lecz dla odczucia przyjemności, odprężenia, usunięcia smutku, lęku itp., czyli manipulacja uczuciami. Z czasem ta nałogowa regulacja uczuć staje się dominująca, a wszelkie przedsięwzięcia osoby sprowadzają się do bezwzględnego zaspokojenia pragnienia (głodu alkoholowego) –  czyli doznania ulgi. Natomiast uzależnienie od alkoholu wynikające z czynników społecznych zazwyczaj kierowane jest przez modę na picie lub wzorcami spożywania np. w rodzinie, wśród rówieśników itp. Niepodporządkowanie się grupie rówieśniczej i nieprzestrzeganie panujących tam zasad np. picia alkoholu, oznacza wykluczenie z niej. Niektóre zjawiska, do tej pory cieszące się uznaniem w szczególności wśród młodzieży, na przykład „binge drinking”, czyli zbyt szybkie upijanie się od czasu do czasu, nie były powszechnie klasyfikowane do zjawisk patologicznych. Regularne np. co weekendowe nadużywanie alkoholu, pomimo iż, nie muszą mu towarzyszyć symptomy klasycznego uzależnienia od alkoholu, jest jednak bardzo niebezpieczne ze względu na wysokie prawdopodobieństwo późniejszego uzależnienia. Szacuje się, że około 50% osób, które mają zadatki do nadużywania, uzależni się średnio w ciągu dziesięciu lat. Kolejnymi przyczynami alkoholizmu mogą być zaburzenia psychiczne takie jak depresja, nerwica (zaburzenia lękowe), zaburzenia obsesyjno-kompulsywne, schizofrenia itp. Osoby na nie cierpiące używają alkoholu, ponieważ jego działanie łagodzi objawy choroby pierwotnej (w/w zaburzeń). Niestety takie samoleczenie z czasem prowadzi takie osoby do uzależnienia i komplikuje późniejsze leczenie, ponieważ otrzymują tzw. podwójną diagnozę.

Czynniki alkoholizmu mogą występować pojedynczo lub wspólnie, zwiększając ryzyko uzależnienia i przyśpieszając ten proces.

Skutki alkoholizmu

Alkoholizm powoduje wiele negatywnych skutków. Regularne i długotrwałe picie dużych ilości alkoholu bardzo źle wpływa na praktycznie wszystkie narządy człowieka. Alkohol ma właściwości uzależniające i neurotoksyczne, które przejawiają się stopniowym dewastowaniem komórek nerwowych, co z kolei prowadzi do osłabienia zdolności poznawczych, zaburzeń pamięci i myślenia. Alkoholicy bardzo często cierpią z powodu stanów lękowych i depresyjnych. Wynika to głównie z uszkodzeń neuroprzekaźników, dlatego są bardziej niż inni podatni na ryzyko samobójstw. Alkoholizm może powodować poważne konsekwencje zdrowotne, zawodowe, finansowe, prawne, rodzinne, interpersonalne itd.

Leczenie alkoholizmu

Skuteczne leczenie alkoholizmu polega na dostosowaniu metod psychoterapii indywidualnie do przyczyn osobistych pacjenta, z powodu których pije. Jeżeli alkoholizm powstał w wyniku działania tzw. Mechanizmów uzależnienia, to praca na podstawowym programie leczenia z reguły jest wystarczająca i przynosi pozytywne efekty. Jednak gdy alkoholizm jest chorobą wtórną do innych pierwotnych zaburzeń psychicznych (nerwic, depresji) czy zaburzeń osobowości, to po ukończeniu programu podstawowego konieczne jest leczenie pogłębione o te przyczyny uzależnienia. Takie podejście jest najskuteczniejsze, ponieważ likwiduje przyczyny picia i pomaga długotrwale utrzymywać abstynencję. Kluczową rolę gra tu dogłębna diagnoza psychiatryczna, która różnicuje zaburzenia. Istnieją różne ośrodki terapii uzależnień np.: w Krakowie, Tarnowie, Rzeszowie czy Kielcach, które w ten sposób leczą uzależnienia. W naszym Ośrodku stosujemy właśnie takie dwuetapowe leczenie, dlatego osiągamy bardzo dobre wyniki terapii oraz minimalizujemy ryzyko nawrotu alkoholizmu.